Chuyển động cơ học là gì?

Mời các bạn cùng tìm hiểu chuyển động cơ học là gì, cách nhận biết một vật chuyển động hay đứng yên, tính tương đối của chuyển động và đứng yên, trong bài dưới đây!

Chuyển động cơ học là gì?

Chuyển động cơ học là sự thay đổi vị trí của một vật theo thời gian so với vật khác gọi là chuyển động cơ học.

Ví dụ:
  • Chuyển động của máy bay trên bầu trời.
  • Chuyển động của tàu trên biển.
Cách xác định một vật chuyển động hay đứng yên

Làm thế nào để biết một vật chuyển động?

Một vật được coi là chuyển động nếu vị trí của vật so với điểm quy chiếu thay đổi theo thời gian, vật chuyển động so với vật mốc. 

Có một số cách để phát hiện một đối tượng chuyển động. Trong vật lý, để xác định một vật chuyển động, con người  dựa vào vị trí của vật đó so với một vật khác đã được chọn làm điểm quy chiếu, gọi là điểm quy chiếu. Nếu vị trí của đối tượng so với điểm tham chiếu thay đổi theo thời gian, thì đối tượng sẽ chuyển động so với vật mốc.

Ví dụ:

Để nhận biết một ô tô trên đường có chuyển động không, ta có thể so sánh vị trí của ô tô so với cây cột điện bên đường hoặc so với cây cối bên đường. Nếu theo thời gian, vị trí của ô tô thay đổi so với cây cột điện thì ô tô chuyển động.

Làm thế nào để biết một vật đứng yên?

Một đối tượng được coi là ở trạng thái đứng yên nếu vị trí của đối tượng so với điểm tham chiếu không thay đổi theo thời gian; đối tượng ở trạng thái đứng yên so với vật mốc. 

Để phát hiện một vật chuyển động, người ta dựa vào vị trí của vật đó trong mối quan hệ với vật. Những người khác được chọn làm điểm mốc, được gọi là điểm vật mốc. Nếu vị trí của đối tượng không thay đổi so với vật mốc, thì đối tượng đang ở trạng thái đứng yên so với vật mốc. 

Bạn có thể chọn bất kỳ đối tượng nào làm vật mốc. Thông thường người ta chọn Trái Đất và các vật thể kết nối với Trái Đất như nhà cửa, cây cối, cột cây số...làm mốc.

Ví dụ:

Để nhận biết một người bên đường có chuyển động không, ta có thể so sánh vị trí của người đó so với cây cột điện bên đường hoặc so với cây cối bên đường. Nếu theo thời gian, vị trí của người đó không thay đổi so với cây cột điện người đó đang đứng yên.

Vì sao chuyển động và đứng yên có tính tương đối?

Chuyển động và đứng yên có tính tương đối tùy thuộc vào vật được chọn làm mốc.

Một vật có thể là chuyển động so với vật này nhưng lại là đứng yên so với vật khác.

Ví dụ:

Người lái xe ngồi trên ô tô là đứng yên so với ô tô (so với ghế trên xe ô tô hoặc so với người ngồi cùng xe) vì vị trí của họ không thay đổi theo thời gian so với xe tô tô.

Nhưng người lái xe di chuyển so với cây cối trên đường vì vị trí của anh ta thay đổi theo thời gian so với cây trên đường. 

Ví dụ: So với nhà ga, hành khách đi tàu chuyển động (theo chiều chuyển động của đoàn tàu) vì vị trí của hành khách so với nhà ga thay đổi theo thời gian.

Nhưng so với toa tàu thì hành khách trên tàu đang đứng yên vì vị trí của hành khách không thay đổi theo thời gian so với toa tàu.

Các dạng chuyển động thường gặp

Đường mà vật chuyển động vạch ra gọi là quỹ đạo chuyển động.

Tùy theo hình dạng quỹ đạo, ta có hai dạng chuyển động thường gặp là

+ Chuyển động thẳng: là chuyển động có quỹ đạo là đường thẳng.

+ Chuyển động cong: là chuyển động có quỹ đạo là đường cong.

Lời kết

Trên đây là những cách xác định một vật chuyển động hay đứng yên. Mong rằng mình đã giúp được các bạn có thêm những kiến thức bổ ích. Chúc các bạn ngày mới tốt lành.
Bài viết liên quan: